Avrupa Birliği, Türkiye ile yaşanan ‘potansiyel tehdit’ gerilimini azaltmak için harekete geçti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, Türkiye’yi Rusya ve Çin ile bir tutarak NATO müttefiki ülkeyi “potansiyel bir tehdit” olarak değerlendirdiği izlenimi sonrasında, bu gerilimi düşürme çabaları başladı.
Von der Leyen, Hamburg’da düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada, AB’nin genişleme sürecine olan desteklerini vurgularken dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Avrupa’nın, “kıtanın tamamlanması” açısından başarılı olması gerektiğini belirten von der Leyen, bu durumun Avrupa’nın Rusya, Türkiye veya Çin’in etkisi altına girmemesi için önemli olduğunu ifade etti. Bu sözler, Türkiye’de ve uluslararası arenada geniş yankı buldu.
AB’den Türkiye ile ilgili yapılan açıklamaların ardından, Avrupa Komisyonu Sözcüsü Paula Pinho, Türkiye’nin jeopolitik nüfuzu hakkında bilgi verdi. Pinho, Türkiye’ye yapılan atıfların diğer ülkelerle kıyaslama amacı taşımadığını belirtti. Türkiye’nin Batı Balkanlar’daki etkisinin, büyüklüğünün ve hırslarının tanındığını ifade eden Pinho, Türkiye’nin hem ekonomik hem de siyasi açıdan bölgede son derece önemli bir ortak olduğunu vurguladı. Ayrıca, Türkiye’nin bir AB adayı ve önemli bir NATO müttefiki olduğunu da ekledi.
Bu diplomatik anlaşmazlık, ABD ile İran arasındaki gerilimin küresel istikrarsızlık yarattığı bir dönemde ortaya çıktı. Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olup, Temmuz ayında düzenlenecek savunma zirvesine ev sahipliği yapma hazırlıklarına devam ediyor. Ankara, son zamanlarda Avrupa güvenliğini artırmak için daha fazla iş birliği çağrısında bulunuyordu.
Von der Leyen’in açıklamalarının bağlamından koparılarak basına yansıdığı iddiaları üzerine, Avrupa Komisyonu’ndan Türkiye’ye yanıt geldi. Komisyon, bu ifadelerin bağlamından çıkarıldığını kabul ederek, konuyla ilgili netlik sağlanacağını duyurdu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bu olay, von der Leyen’in Türkiye ile yaşadığı ilk diplomatik sorun değil. 2021 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, dönemin Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel’in tek koltuğa oturması nedeniyle von der Leyen bir süre ayakta kalmak zorunda kalmış ve bu durum kamuoyunda “Sofagate” olarak anılmıştı.
